HİKMET ÖZDEMİR’DEN NASREDDİN HOCA’YA YENİ BİR BAKIŞ: “MİZAH CİDDİ İŞTİR”

Türk kültürünün ve dünya mizah literatürünün önemli isimlerinden Nasreddin Hoca, Akşehirli yazarların da yıllardır üzerinde çalıştığı önemli bir kültürel değer olmayı sürdürüyor. Son yüzyılda Nasreddin Hoca hakkında çok sayıda kitap ve araştırma kaleme alınırken, Akşehirli yazarlar da bu alandaki çalışmalarıyla dikkat çekti.
Nasreddin Hoca üzerine edebi çalışmalar yapan Akşehirli isimler arasında başta Yard. Doç. Dr. Gökhan Tarıman Cenikoğlu olmak üzere Sadi Cumbul, Kemal Uzun, Vedat Ak, Mevlüt Kaplan, Erdoğan Özbakır, Ahmet Çuhacı, Gürcan Arıtürk, Bülent Türkmen, Mehmet Koç, Gülten Başol ve Bülent Keskin yer alıyor.
Akşehirli olmamalarına rağmen Nasreddin Hoca ve Akşehir üzerine önemli çalışmalar yapan, uzun yıllar Akşehir’de görev alan Hâkim A. Refik Gür ile “Nasreddin Hoca’nın Şehri Akşehir” kitabının yazarı İbrahim Hakkı Konyalı ve “Anadolu’da Bir Selçuklu Şehri Akşehir” kitabının yazarı Muharrem Bayar da bu çalışmaların önemli isimleri arasında bulunuyor.
Çalışmalara yeni bir halka eklendi
Bu çalışmalar zincirine son olarak eğitimci, şair ve yazar (Yörükzâde) Hikmet Özdemir’in eseri eklendi.
Özdemir’in kaleme aldığı “Mizah Ciddi İştir - Bizim Nasreddin Hoca” adlı kitap, Ağustos 2026’da Kuytu Yayınları tarafından yayımlandı.
14 yaşında Bolvadin’den Akşehir’e gelen, orta öğrenimini Akşehir Lisesi’nde tamamlayan ve uzun yıllar Akşehir’de edebiyat öğretmenliği yapan Hikmet Özdemir, kentle güçlü bağları bulunan bir isim olarak biliniyor. Akşehir’in kültürel değerlerini yakından tanıyan Özdemir, çalışmalarında Nasreddin Hoca ve Akşehir eksenindeki birikiminden de yararlanıyor.
Ankara Aksevder’in kıdemli üyelerinden olan Özdemir, kitabının matbaadan teslim yerinin Ankara Aksevder mekânı olmasını tercih ederek Akşehir’e ve Nasreddin Hoca’ya verdiği önemi de ortaya koydu.
Akşehir’den başlayan yazarlık serüveni
Hikmet Özdemir’in Akşehir ile edebi bağı ise öğrencilik yıllarına kadar uzanıyor.
Özdemir, 5-10 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen 67. Uluslararası Akşehir Nasreddin Hoca Şenliği kapsamında düzenlenen “Akşehirli Yazarlar İmza Günü” etkinliğinde de kitaplarını okuyucuları için imzaladı.
Şenliklerin 67. yılı dolayısıyla bir değerlendirme yazısı da hazırlayan Özdemir’in yazısı Pervasız gazetesinde yayımlandı.
Yüzlerce kaynaktan yararlanıldı
“Mizah Ciddi İştir - Bizim Nasreddin Hoca” kitabı hazırlanırken Türk ve dünya edebiyatında mizah ve Nasreddin Hoca üzerine kaleme alınmış çok sayıda eserden yararlanıldı.
Mustafa Duman’ın “Nasreddin Hoca Bibliyografyası”ndan hareket eden Hikmet Özdemir; İbrahim Hakkı Konyalı, Sami Ergün, Esat Bozyiğit, Prof. Dr. Fikret Türkmen, Erdoğan Tokmakçıoğlu, Pertev Nail Boratav, Doç. Dr. Gülin Öğüt Eker, Prof. Dr. Saim Sakaoğlu, Mehmet Bayrak, Nebi Özdemir, Albert Wesselski ve Peter Hawkins gibi çok sayıda araştırmacı ve yazarın çalışmalarını inceleyerek kendi değerlendirmelerini okuyucuyla buluşturdu.
“Mizah ciddi iştir”
Kitap, yalnızca Nasreddin Hoca fıkralarının anlatıldığı bir çalışma olmanın ötesinde, mizah kavramını bilimsel açıdan ele alan kapsamlı bir inceleme niteliği taşıyor.
Editörlüğünü Ali Baki Çağlayan’ın üstlendiği eserde mizahın tarihsel kökenleri, gülme ve mizah arasındaki ilişki, mizahın toplumsal boyutları ve Türk fıkralarının yapısal özellikleri ele alınıyor.
Türk edebiyatındaki mizah, ironi, şatir, hiciv, yergi, zem ve tenkit gibi farklı anlatım çizgileri örneklerle incelenirken, Nasreddin Hoca’nın hayatı ile Türk ve dünya mizahındaki evrensel yeri de kapsamlı şekilde değerlendiriliyor.
Kitabın arka kapağında yer alan ifadede ise Nasreddin Hoca mizahının temel yaklaşımı şöyle özetleniyor:
“Nasreddin Hoca mizahı, her türlü zorlukların içerisinde hoşgörülü yoldan yürüyerek, çözüm üretmiştir. Bu yüzden yapılanlar bir ciddiyet kazanmıştır. Sonuçta ‘Mizah ciddi iştir.’ sözüne en yakın yerde duran bir halk adamı olmuştur.”
Hikmet Özdemir’in “Mizah Ciddi İştir - Bizim Nasreddin Hoca” adlı eseri, Nasreddin Hoca’ya farklı bir pencereden bakmak, mizahın derinliğini anlamak ve Anadolu bilgeliğinin kültürel köklerini keşfetmek isteyen okuyucular için önemli bir çalışma olarak öne çıkıyor.
Kitabın Kitapyurdu üzerinden temin edilebildiği belirtildi.